Bir kanunun kabul edilmesi onu uygulanır kılmaya yetmez; metnin herkesin ulaşabileceği bir yerde duyurulması gerekir. Türkiye'de bu yer Resmî Gazete'dir. Kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yönetmelikler, tebliğler ve birçok karar burada yayımlanır; yürürlük tarihleri de çoğu zaman bu yayıma bağlanır.
Gazeteyi ilk kez açan biri uzun bir başlık listesiyle karşılaşır: bölümler, alt başlıklar, sayı numaraları ve bazı günler aynı tarihi taşıyan ikinci bir sayı. Aşağıda önce gazetenin ne olduğu ve dayanağı, sonra bölümleri, bir sayının nasıl okunacağı ve sık karıştırılan noktalar var.
Resmî Gazete ne demek?
Resmî Gazete, Türkiye Cumhuriyeti'nin resmî yayın organıdır. Devletin koyduğu kurallar ve aldığı birçok karar burada yayımlanarak kamuya duyurulur. Bir gazete gibi adlandırılsa da haber vermez, yorum yapmaz; yalnız resmî metinleri yayımlar.
Gazetenin içeriğini ve yayım usulünü 15 Temmuz 2018 tarihli ve 10 sayılı Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi düzenler. Buna göre Resmî Gazete Cumhurbaşkanlığınca internet ortamında yayımlanır; gerek görülürse basılı olarak da çıkarılır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri dışında her gün, hafta sonları da dâhil yayımlanır.
Bir kuralın bağlayıcı olması için bilinebilir olması gerekir. Resmî Gazete bu bilinebilirliğin kayıtlı hâlidir.
Kısa tarihçe
Resmî yayın geleneği Osmanlı dönemine uzanır: ilk resmî gazete sayılan Takvim-i Vekayi 1831'de çıkmaya başladı. Ankara'da kurulan yeni yönetimin gazetesi ilk sayısını 7 Şubat 1921'de Ceride-i Resmiye adıyla yayımladı. Ad 1923'te Resmî Ceride oldu; 17 Aralık 1927 tarihli 763. sayıdan itibaren gazete bugünkü adını taşıyor.
2018'den beri gazete esas olarak internet üzerinden yayımlanıyor. İlk sayıdan bugüne bütün sayılar resmî sitede ücretsiz açık; bu, yüz yılı aşan kesintisiz bir mevzuat arşivi demek.
Resmî Gazete'de neler yayımlanır?
- Kanunlar. Anayasa'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclisin kabul ettiği kanunları on beş gün içinde yayımlar.
- Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve Cumhurbaşkanı kararları. Atamalar, kuruluş düzenlemeleri ve kanunların Cumhurbaşkanına bıraktığı kararlar buradadır.
- Yönetmelikler ve tebliğler. Bakanlıkların ve kamu kurumlarının çıkardığı düzenleyici işlemler.
- Kurul kararları. Düzenleyici ve denetleyici kurumların genel nitelikli kararları.
- Milletlerarası andlaşmalar.
- Yargı kararları. Anayasa Mahkemesi kararları ile yüksek mahkemelerin yayımlanması gereken kararları.
- İlanlar. İhale, tebligat ve çeşitli resmî duyurular.
Her resmî metin Resmî Gazete'de yayımlanmaz. Kurumların iç genelgeleri ve yönergeleri çoğu zaman yalnız kendi sitelerinde durur; yönetmeliklerin de hepsi gazeteye girmez. Hangi belge türünün nerede yayımlandığı mevzuat nedir yazısında anlatılıyor.
Bir sayının dört bölümü
Her sayı aynı iskeletle gelir. O gün bir bölümde yayımlanacak metin yoksa o bölüm sayıda yer almaz.
- Yasama Bölümü: Kanunlar ve Türkiye Büyük Millet Meclisi kararları. Her gün bulunmaz; Meclisin kanun çıkardığı dönemlerde görülür.
- Yürütme ve İdare Bölümü: Sayının en hareketli bölümüdür. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Cumhurbaşkanı kararları, atama kararları, yönetmelikler, tebliğler, genelgeler ve kurul kararları alt başlıklar hâlinde sıralanır.
- Yargı Bölümü: Anayasa Mahkemesi kararları ile Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesinin yayımlanan kararları.
- İlan Bölümü: Yargı ilanları, ihale ilanları ve çeşitli ilanlar. Merkez Bankasının belirlediği günlük döviz kurları da bu bölümde yayımlanır.

Mevzuatı izleyen biri için asıl iş ikinci bölümdedir: günlük değişikliklerin büyük çoğunluğu yönetmelik ve tebliğlerle gelir.
Sayı numarası, tarih ve mükerrer sayı
Her sayının bir tarihi ve bir sıra numarası vardır. Resmî yazılarda bir düzenlemeye bu ikisiyle atıf yapılır: “15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete” gibi. Tarih ile sayı birlikte verildiğinde hangi metnin kastedildiği konusunda kuşku kalmaz.
Bazı günler aynı tarihle birden fazla sayı çıkar. Olağan sayıdan sonra yayımlananlara mükerrer sayı denir ve “Mükerrer”, “2. Mükerrer” diye adlandırılır; numaraları olağan sayıyla aynıdır. Acil ya da hacimli düzenlemeler, örneğin yıl sonunda yayımlanan vergi tebliğleri, sıklıkla mükerrer sayıyla gelir.
Bir günün Resmî Gazete'sini okumuş sayılmak için mükerrer sayılara da bakmak gerekir. Sabah okunan sayı, akşam çıkan mükerreri içermez.
Bir sayı nasıl okunur?
Sayının tamamını okumak gerekmez; beş adım çoğu gün yeter:
- Tarihe ve sayıya bakın. Aynı gün mükerrer sayı çıkmış mı, kontrol edin.
- Bölüm başlıklarını tarayın. İlgi alanınıza giren kurumun ya da konunun adı başlıkta geçer.
- Başlıktaki işlemi okuyun. “… Hakkında Yönetmelik” yeni bir düzenlemedir. “… Değişiklik Yapılmasına Dair” var olan bir metni değiştirir. “… Yürürlükten Kaldırılmasına Dair” bir metni kaldırır.
- Sondaki iki maddeye bakın. Yürürlük maddesi düzenlemenin ne zaman uygulanmaya başlayacağını, yürütme maddesi kimin yürüteceğini söyler.
- Değişikliği ana metinle birlikte okuyun. Değişiklik düzenlemesi yalnız değişen cümleyi verir; anlamı, değiştirdiği maddenin bütünüyle birlikte ortaya çıkar.
Beşinci adım en çok zaman alan adımdır. Bir maddenin değişmeden önceki hâline nasıl ulaşılacağı madde geçmişi nasıl öğrenilir yazısında, yürürlükten kaldırılan hükümlerin nasıl okunacağı mülga nedir yazısında.
Yayım ile yürürlük aynı şey değil
Bir metnin Resmî Gazete'de çıkmış olması, o gün uygulanmaya başladığı anlamına gelmez. Yürürlük tarihini metnin kendi yürürlük maddesi belirler: yayımı tarihi, ileride belirli bir gün ya da yayımdan belirli bir süre sonrası olabilir. Aynı düzenlemenin farklı maddeleri farklı tarihlerde yürürlüğe girebilir.
Metinde yürürlük tarihi hiç yazmıyorsa 10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 7. maddesi devreye girer: düzenleme Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girer. Bu kuralın eski hâli ve sık yapılan bir yanlış mevzuat hiyerarşisi yazısında ayrıntısıyla var.
Yayım tarihi metnin duyurulduğu gündür, yürürlük tarihi uygulanmaya başladığı gün. İkisi aynı gün olabilir; araya aylar da girebilir.
Resmî Gazete ile sık karıştırılanlar
- Mevzuat Bilgi Sistemi: Resmî Gazete değişikliği yayımlar; Mevzuat Bilgi Sistemi ise değişikliklerin işlendiği güncel tam metni verir. Biri olayın kaydıdır, öteki sonucun.
- Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi: Şirket kuruluşu, sermaye değişikliği ve genel kurul ilanları burada yayımlanır. Ayrı bir yayındır; Resmî Gazete'nin parçası değildir.
- Haber sitelerindeki “Resmî Gazete'de bugün” yazıları: Günün başlıklarını özetler ama resmî metin değildir; bir işlem yapmadan önce sayının kendisine bakılır.
- Kurum siteleri: Bir kurul kararı ya da genelge yalnız kurumun sitesinde yayımlanmış olabilir. Gazetede bulunmaması, öyle bir düzenlemenin olmadığı anlamına gelmez.
Resmî Gazete'ye nereden ulaşılır, nasıl izlenir?
Gazetenin kendi sitesi asıl kaynaktır ve ücretsizdir; o günün sayısı, önceki günler ve tarihe ya da sayı numarasına göre arşiv oradadır. Eksik olan metin değil, izlemenin kendisidir: site, takip ettiğiniz bir yönetmeliğin değiştiğini size haber vermez. Her gün bakmak ve her başlığı kendi mevzuatınızla eşleştirmek okuyana kalır.
Bu işin elle neden sürdürülemediği ve bir takip düzeninin nasıl kurulacağı Resmî Gazete takibi yazısında; yöntemlerin karşılaştırması mevzuat nasıl takip edilir yazısında.
Sık sorulan sorular
Resmî Gazete nedir?
Türkiye Cumhuriyeti'nin resmî yayın organıdır. Kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yönetmelikler, tebliğler, bazı yargı kararları ve resmî ilanlar burada yayımlanır.
Resmî Gazete her gün çıkar mı?
Ulusal bayram ve genel tatil günleri dışında her gün, hafta sonları da dâhil yayımlanır. Bazı günler aynı tarihle mükerrer sayı da çıkar.
Mükerrer sayı nedir?
Aynı gün olağan sayıdan sonra yayımlanan ek sayıdır. Olağan sayıyla aynı numarayı taşır ve “Mükerrer” ibaresiyle ayrılır.
Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme hemen yürürlüğe girer mi?
Her zaman değil. Yürürlük tarihini metnin kendi yürürlük maddesi belirler; metinde tarih yoksa düzenleme yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Resmî Gazete ücretli mi?
Hayır. İnternet üzerinden ücretsiz yayımlanır; ilk sayıdan bugüne bütün sayılar resmî sitede açıktır.
Resmî Gazete ile Mevzuat Bilgi Sistemi arasındaki fark nedir?
Resmî Gazete yeni düzenlemeyi ve değişikliği yayımlar. Mevzuat Bilgi Sistemi, değişikliklerin işlendiği güncel tam metni verir.
Doğru yazım “Resmi Gazete” mi, “Resmî Gazete” mi?
Doğru yazım düzeltme işaretiyle “Resmî Gazete”dir; gazetenin kendi başlığı da böyledir. Aramalarda işaretsiz “Resmi Gazete” yazımı da yaygındır ve aynı yayını kasteder.
Diğer modüller
Norma'yı denemek ister misiniz?
Kurulum yok, kayıt gerekmez. Sorunuzu yazın, Norma kaynağıyla cevaplasın.
Ücretsiz deneyin