Norma logosu Norma

Norma › Rehber › Legaltech nedir?

Legaltech nedir? Hukuk teknolojilerinin türleri ve seçim ölçütleri

Legaltech, hukuk işini yapan ya da hukuki bilgiye ulaşmayı kolaylaştıran yazılımların ortak adıdır. Bu yazı kavramı, başlıca araç türlerini, Türkiye'deki altyapıyı ve bir araç seçerken sorulacak soruları anlatır.

Legaltech, İngilizce “legal technology” sözünün kısaltmasıdır; Türkçede hukuk teknolojisi ya da hukuk teknolojileri denir. Bir avukatın karar aradığı veri tabanı da, bir şirketin mevzuat değişikliğini izlediği yazılım da, sözleşme taslağı hazırlayan yapay zekâ asistanı da bu başlığın altındadır.

Kavram geniş olduğu için tek bir ürünü tarif etmez. Bir araca “legaltech” demek ne iş yaptığını söylemez; asıl soru hangi işi kimin için kolaylaştırdığıdır. Aşağıda önce benzer kavramlarla farkı, sonra araç türleri, Türkiye'deki altyapı ve seçim ölçütleri var.

Legaltech, lawtech ve regtech aynı şey mi?

Üç kelime sık sık birbirinin yerine kullanılır, ama vurguları farklıdır:

  • Legaltech: En geniş çatıdır. Hukukçunun işini kolaylaştıran ve hukuki hizmetin sunulmasını değiştiren bütün yazılımları kapsar.
  • Lawtech: Bazı ülkelerde legaltech ile aynı anlamda kullanılır. Kimi yazarlar onu hukuki hizmeti doğrudan son kullanıcıya ulaştıran araçlar için ayırır. Kullanım ülkeye ve yazara göre değişir.
  • Regtech: “Regulatory technology” sözünden gelir. Düzenlemeye tabi kurumların mevzuata uyumunu izleyen ve belgeleyen araçlardır. Finans sektöründe doğdu, bugün çevre, iş güvenliği ve kişisel veri alanlarında da kullanılıyor.

Türkiye'de bu ayrımlar keskin değildir; “hukuk teknolojileri” denince çoğu zaman hepsi birden kastedilir. Regtech'in konusu olan uyumun ne olduğu mevzuata uyum nedir yazısında anlatılıyor.

Başlıca araç türleri

Hukuk teknolojisi araçları yaptıkları işe göre yedi grupta toplanabilir:

  • Hukuki araştırma: Mevzuat ve içtihat veri tabanları. Metni aranır kılar, süzer ve bir karardan atıf yapılan maddeye geçmeyi sağlar.
  • Mevzuat takibi ve uyum: Değişikliği izler, ilgili kişiye bildirir; uyum araçları onu göreve, sorumluya ve kanıta da bağlar.
  • Büro ve dosya yönetimi: Müvekkil, dava dosyası, duruşma takvimi, süre hesabı ve tahsilat.
  • Sözleşme yönetimi: Taslak, onay akışı, imza ve yenileme tarihleri.
  • Belge inceleme: Çok sayıda belgenin içinden uyuşmazlıkla ilgili olanları ayıklama; büyük dosyalarda ve incelemelerde kullanılır.
  • Yapay zekâ asistanları: Soruya kaynaklı cevap verir, uzun metni özetler, taslak hazırlar.
  • Çevrim içi uyuşmazlık çözümü: Arabuluculuk ve tahkim süreçlerini elektronik ortamda yürüten platformlar.

Bir ürün birden çok grubu birleştirebilir. Birleştirdiğinde kazanç şudur: araştırmada bulunan madde, takip edilen madde ve göreve bağlanan madde aynı kayıttır; bilgi bir araçtan ötekine elle taşınmaz.

Türkiye'de hukuk teknolojisinin altyapısı

Türkiye'de hukuk işinin büyük bölümü zaten elektronik ortamda yürür. Bunu sağlayan altyapının çoğu kamuya aittir:

  • UYAP: Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi. Dava açma, dosya inceleme ve evrak gönderme elektronik imzayla buradan yapılır.
  • Elektronik tebligat: 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesi uyarınca baroya kayıtlı avukatlar ve tüzel kişiler için zorunludur.
  • Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi: Mevzuatın asıl kaynağıdır ve ücretsiz erişilir.
  • Yüksek mahkeme karar arama sayfaları: Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarının bir bölümü kendi sitelerinde yayımlanır.

Yani ham veri büyük ölçüde açıktır. Özel araçların kattığı şey veriyi üretmek değil, bir araya getirmek, aranır ve izlenir kılmaktır: mevzuat ile içtihadı birbirine bağlamak, değişikliği haber vermek, maddenin eski hâlini saklamak. Kararların nereden ve nasıl arandığı içtihat nedir yazısında, günlük sayının nasıl izlendiği Resmî Gazete takibi yazısında.

Norma Resmî Gazete ekranı: 27 Ekim 2026 sayısı bölümlere ayrılmış
Açık veri, aranır ve izlenir hâle gelince: günün Resmî Gazete sayısı bölüm bölüm, her başlıkta “Değişen” ya da “Yeni” rozeti.

Yapay zekâ neyi değiştirdi, neyi değiştirmedi?

Üretken yapay zekâ, hukuk teknolojisinde en hızlı büyüyen gruptur. Değiştirdiği şey aramanın biçimidir: anahtar kelime yerine soru yazılır, sonuç listesi yerine gerekçeli bir cevap gelir. Uzun bir kararı özetlemek ya da bir dilekçenin ilk taslağını çıkarmak dakikalar sürer.

Değiştirmediği şey sorumluluktur. Cevabı kullanan hukukçu, dayandığı kaynağı doğrulamak zorundadır. Genel amaçlı asistanlar güncel mevzuatı bilmeyebilir, yürürlükten kalkmış bir hükme dayanabilir ya da var olmayan bir karar künyesi üretebilir.

Hukukta yapay zekânın değeri cevabın akıcılığıyla değil, dayandığı kaynağın gösterilip gösterilmediğiyle ölçülür.

Norma AI sohbeti: kira sorusu, TBK maddeli cevap ve Yargıtay karar künyeleri
Kaynağa dayandırılmış bir cevap: her iddianın yanında dayandığı kanun maddesi ya da Yargıtay kararının künyesi yazar.

Bir cevabı kullanmadan önce yapılacak beş kontrol yapay zekâ ile hukuki araştırma yazısında, genel bir asistanın mevzuatta neden yetmediği mevzuat için yapay zekâ yazısında. Yeni bir yön de araçların birbirine bağlanmasıdır: genel bir asistana bir hukuk veri tabanı bağlayıcıyla eklenir ve asistan cevabını o kaynaktan kurar. Bir örneği Claude'a Norma nasıl bağlanır yazısında adım adım var.

Bir hukuk teknolojisi aracı seçerken altı ölçüt

  1. Veri kaynağı ve güncellik: Metin nereden geliyor, ne sıklıkla güncelleniyor? Yürürlükten kalkmış hükümler ayrı işaretleniyor mu?
  2. Kaynak gösterme: Bir sonucun ya da cevabın dayandığı madde ve karar görülebiliyor, tıklanıp açılabiliyor mu?
  3. Türkçe arama: Ek almış kelimeleri ve büyük İ ile küçük ı ayrımını doğru işliyor mu?
  4. Veri gizliliği: Yüklediğiniz belge ve yazdığınız soru nerede işleniyor, kim erişebiliyor? Avukat için sır saklama yükümlülüğü (Avukatlık Kanunu m. 36), kurumlar için 6698 sayılı Kanun bu soruyu zorunlu kılar.
  5. Yetki ve kayıt: Kim neyi görebiliyor, yapılan işlemler kayda geçiyor mu?
  6. Fiyat ve çıkış: Ücret kullanıcıya mı, kullanıma mı bağlı? Ayrılmak isterseniz verinizi dışarı alabiliyor musunuz?

Sunumlar birbirine benzer. Deneme süresinde kendi işinizden üç gerçek örnekle sınayın: cevabını bildiğiniz bir soru, yakın zamanda değişmiş bir madde ve bulması zor bir karar.

Küçük bir büro ya da ekip nereden başlamalı?

Her şeyi birden almak gerekmez. Sıra, en çok zaman alan ve hatası en pahalı olan işe göre kurulur:

  1. Araştırma. Her gün kullanılır; kazandırdığı zaman ilk haftada görülür.
  2. Takip. Kaçırılan bir değişikliğin ya da sürenin bedeli yüksektir; otomatik bildirim bu riski kişinin hafızasından alır.
  3. Dosya ve iş yönetimi. Ekip büyüdükçe kimin neyi yaptığını görmek için gerekir.

Bir aracı almadan önce onu kimin, hangi işte, haftada kaç kez kullanacağını yazın. Cevap belirsizse araç alınır ama kullanılmaz; hukuk teknolojisi yatırımlarının en sık karşılaşılan sonu budur.

Norma bu haritada nerede duruyor?

Bu yazıyı Norma ekibi hazırladı; Norma'nın hangi gruplara girdiğini ve hangilerine girmediğini açıkça söylemek doğru olur.

Sık sorulan sorular

Legaltech nedir?

Hukuk işini yapan ya da hukuki bilgiye ulaşmayı kolaylaştıran yazılımların ortak adıdır. Türkçede hukuk teknolojisi ya da hukuk teknolojileri denir.

Legaltech ile regtech arasındaki fark nedir?

Legaltech geniş çatıdır. Regtech onun, düzenlemeye tabi kurumların mevzuata uyumunu izleyen ve belgeleyen koludur.

Legaltech avukatın yerini alır mı?

Hayır. Araçlar aramayı, takibi ve taslak hazırlamayı hızlandırır; değerlendirme ve sorumluluk hukukçuda kalır.

Türkiye'de hangi hukuk teknolojileri kullanılıyor?

Kamu tarafında UYAP ve elektronik tebligat; özel tarafta mevzuat ve içtihat veri tabanları, mevzuat takip ve uyum yazılımları, büro yönetim programları ve yapay zekâ asistanları.

Hukukta yapay zekâ kullanırken neye dikkat edilmeli?

Cevabın dayandığı madde ve kararın gösterilip gösterilmediğine, metnin güncel olup olmadığına ve yüklenen verinin nerede işlendiğine.

Hukuk teknolojisi yalnız avukatlar için mi?

Hayır. Şirketlerin hukuk, uyum ve kalite ekipleri, mali müşavirler ve insan kaynakları da mevzuatla çalışır ve aynı araçları kullanır.

Norma bir legaltech ürünü mü?

Evet. Norma mevzuat, içtihat, kaynağını gösteren yapay zekâ ve mevzuat uyum süreçlerini tek platformda sunan bir hukuk teknolojisi ürünüdür.

Norma'yı denemek ister misiniz?

Kurulum yok, kayıt gerekmez. Sorunuzu yazın, Norma kaynağıyla cevaplasın.

Ücretsiz deneyin